Anthropolog of sport

مقدمه

   ورزش یک بازی رسمی است که با رفتارهای گروهی و رقابت آمیز نمایش دلاوری های فیزیکی و صورتی تفریح گرا همراه است و تلاش برای کسب پیروزی و افتخار محسوب می شود. ساختار سازمان قوانین مدون و تبدیل ورزش به یک نماد حرفه ای و مرتبط با اقتصاد آن را از بازی یا Play game متفاوت و جدا می سازد.

تعریف مردم شناسی وررش :

   مردم شناسی ورزش یا anthropolog of sport به بررسی و مطالعه ی صورتهای رقابتی و پهلوانی ورزش می پردازد و با مروری بر ساختارهای اجتماعی ،فرهنگی سیاسی و قومی مرتبط با آن الگوهای نظری و تحلیلی خود را در بررسی وقایع ورزشی بنا می نهد.

   از چشم انداز تحلیل مردم شناسی ورزش این پدیده امکان درک درست سا ختار اجتماعی و فرهنگی جامعه را ممکن خواهد ساخت به عنوان مثال در ایران جنس مو نث حق ورود به استادیوم ندارد این مثال نشانگر این است که ساختار فرهنگی و اجتماعی استادیوم حاضر به قبول جنس مونث نیست.

تاریخچه ورزش :

    در جوامع سنتی کهن لزوم به کار گیری قوای جسمانی در میدانهای جنگ بوده است بدین سان ورزش در خدمت وظیفه ی خطیر تر به نام جنگ قرار می گرفته است به عنوان مثال در جامعه ی سنتی وظیفه ی یک جنگجو فقط نگهبانی و دفاع بود و کشاورزی را دیگر انجام نمی داد و تنها هدفش تقویت جسمش بود مثل شوالیه ها و گلادیاتور ها .

   ورزش سنتی با ورزش امروزی در هدف و نتیجه بسیار متفاوت می باشد امروزه ورزش اغلب محصول مدرنیسم است بسیاری از عوامل و جریانا ت دنیای امروز به ورزش استقلال خاصی بخشیده و بسیاری از رشته ها و مشاغل مختلف در ارتباط مستقیمی با ورش می باشند . به عنوان مثال شرکت صبا باطری و ایرانسل برای درج آگهی شان در پشت لباس ورزشکاران کلی تبلیغات می کنند.

   از نگاه مردم شناسان ورزش می تواند یک نهاد شبه مذهبی باشد . استفاده از مراسم و تشریفات مثل سرود ملی ، تقویت ارزشهای مشترک افراد یک جامعه، جامعه پذیری جوانان، سازگار نمودن افراد یک جامعه با ارزشهای مثبتی نظیر میهن پرستی و نقش آن در تقویت توانایی فیزیکی خود مبین این مطلب است که ورزش یک نهاد شبه مذهبی است .

   در کل ورزش در جوامع امروزی دارای سه کارکرد جدا گانه است:

1ـ تخلیه ی هیجانات و تنش ها

2ـ جامعه پذیری سیاسی

3ـ تقویت وحدت ملی

   شروع مسابقات ورزشی با پخش سرود ملی و مراسم دیگری است که بخش مهمی از ارزشهای سیاسی را تشکیل می دهد و حس میهن پرستی افراد را به اوج می رساند و شاید مسابقات جام جهانی نمونه ی بارز آن باشد. تمام افراد جامعه با هر نوع گرایش سیاسی ومذهبی و وابستگی های دیگر در هنگام بر گزاری مسابقات ملی یک نقطه ی مشترک به نام تیم ملی می آورند و این امر عامل وحدت بخش کثیری از جامعه می باشد. ورزش، ماکتی نمادین از دنیای رقابتهای بیرونی است و همان گونه بسیاری از رخدادها و نهادهای اجتماعی با دستاوردهای مطلوب دارای نوابس و آسیبهای اجتماعی هستند ورزش نیز از این مقوله مجزا نیست باید توجه داشت تمام پیامدهای منفی ورزش به خود آن مستقیما مربوط نمی باشد. بلکه رخدادها و انفعالات دیگر اجتماعی است که در آزادی و هیجانات ورزش بروز می نماید با توجه به رویکرد نظری کارکرد گرایی ساختی و بهره گیری از نظریه ی کلارک نشان می دهد که کدام یک از ساختار فعالیتهای تماشاگران موجب خشونت در ورزش و سوء کارکرد این فعالیت می شود در کل می توان خشونت در ورزش را یک فرایند جهانی دانست که سه عامل مهم را می توان بر آن بر شمرد:

1ـ تراکم فیزیکی و اخلاقی تماشاگران

2ـ انبوه خلق و گمشدگی

3 ـ ناکامی و شکست

   تراکم جمعیت چه به لحاظ تعداد و محدودیت فضای فیزیکی و چه به لحاظ تکثرعلایق و سلیقه ها احتمال تنش و در گیری را افزایش می دهد و گمشدگی در انبوه خلق به فرد اجازه می دهد تمایلات فرو خورده هنجار شکنانه خود را بروز داده و دست به هر کاری از جمله خشونت و تخریب اموال و اماکن عمومی بزند.

   در کنار این مسائل و فضای هیجانی از شکست برای عده ای از تماشاگران باید به ناکامی های فردی و نیز برخی از شرایط اجتماعی و فرهنگی اشاره کرد "ژان دو فرانس" ( جامعه شناس فرانسوی )  می گوید: حاصل ناهنجاریهای دیگر اجتماعی از قبیل توجه نداشتن و بسیاری از نیازهای جامعه جهان ، گسترش شهر نشینی دگرگونی در الگوهای اوقات فراقت اهمیت یافتن ورزش و نقش هویت بخش آن برای طرفداران واکنش های گاه سخت گیرانه و نسنجیده کنترل اجتماعی و همراه توجه زیاد افراطی رسانه ها به این مقوله ( ورزش ) از جمله عوامل دیگری هستند که در شکل گیری رفتار پرخاش جویانه و خشونت آمیز تماشاگران در کشورهای مختلف نقش موثری دارد .

   کرسیتین دترس در کتاب کالایی به نام بدن، ورزش مدرن را یکی از اشکال بیان سلطه ی سرمایه داری میداند به عنوان مثال ( هر تیمی که پولدارتر است بازیگران بیشتری را خریداری می کند ) و می گوید که ورزش بنا بر گروهای اجتماعی مختلف کارکردهای متفاوت دارد به طور مثال برای بوژواها ورزش جنبه ی صرفا تفریحی دارد و برای کارگران نوعی تجدید قوا به حساب می آید . وی در ورزشی همچون بوکس، رینگ را به میدانی برای برده فروشی تشبه می کند و مدیر برنامه ی هر بوکسور را به نوعی خفاش یا یک آدم خوار که از گوشت و خون ورزشکار تغذیه می کند مانند می کند مطالعه بسیار هوکناکی که نانسی شپر هیوج در یکی از مناطق زاغه نشین برزیل انجام داده است گویای مشکلات عظیم ساکنان این منطقه به حفظ بدنهای خودشان است و جالب این است که برخی از اقداماتی که به اصطلاح برای افشای این نوع از تجارت ( کالایی به نام بدن ) انجام می گیرد خود در حقیقت در پی تبلیغ آن است توجه کنید به گزارش مردم نگارانه در مورد جایگاه دیوید بکام در جامعه ی بریتانیا :

   در این گزارش سعی در توجه به پدیده ای به نام بکام می شود فهم این نکته که دانشگاه کمپریچ و آکسفورد و یا خاندان سلطنتی و یا شکسپیر از بنیادهای هویت فرهنگی بریتانیا هستند چندان دشوار نیست زیرا هر یک از اقلام مذکور سهم مهمی در تمدن و تاریخ بریتانیا و حتی جهان داشتند اما سهم دیوید بکام تا به این درجه پرسش آمیز و تعمل بر انگیز است وی اکنون به یکی از اصلی ترین نهادهای جامعه بریتانیا تبدیل شده و نام او را در کنار نام شخصیت هایی مانند چرچیل ( سیاست مدار انگلستان ) پرنسس دایانا، شکسپیر و جزء صد نفر چهره ی تاریخی بریتانیا می بینید. بکام اهمیت کارکرد سیاسی ویژه ای پیدا کرده است که در نحوه ی برخورد خاندان سلطنتی با او نیز منعکس است حال که هر روز بیش از گذشته از محبوبیت خاندان سلطنتی کاسته می شود و توسل جستن به بکام بسیار حیاتی است زیرا او و همسرش نماد طبقه ی جوان موسیقی پاپ فوتبال و شادکامی های متعلق به طبقه ی کارگر هستند و در نظامهای دموکراتیک مدرن سرمایه ی ارزشمند تر از شخصیت های محبوب مردمی نیست زیرا آنها می توانند مهر اهل سیاست را به دل مردم اندازند . برخی از تحلیل گران معتقدند که قرن 21 قرن غلبه ی فرهنگ بر سیاست و اقتصاد است زیرا روند تحولات قرن 20 نشان داد که در اغلب زمینه های اجتماعی نوعی جابجایی از عرصه های سیاسی و اقتصادی به فرهنگ در حال شکل گیری بوده است

    پرسشی که رسانه ها هرگز مطرح نکرده اند این است که چرا در جامعه ی غرب ستاره ها تا این درجه اهمیت دارند آیا تولد فرزند یک فوتبالیست واقعا مسئله ی ملی است که در راس اخبار روز قرار می گیرد ؟

نتیجه گیری :

   ورزش نمونه ی شاخص از نهادی است که همه ی ما از گذر رابطه ی آشنایی روزمره شناختی از آن داریم و درباره ی آن می توانیم از راه تجربه های کم و بیش مختصر و مفید از راه خورده ریزهای خبری کسب اطلاعات کنیم .